Felix Romuliana

Galerija: Palata u kojoj je imperator Galerije želeo da provede penzionerske dane

Car Galerije (Gaius Galerius Valerius Maximianus 250-311) rođen je u provinciji Dakiji (Dacia Aureliana) u okolini današnje Sofije. Nije bio rimskog porekla, ali je uspeo da napravi izvanrednu vojnu karijeru i da se, kao sposoban vojskovođa, nametne caru Dioklecijanu, koji mu postaje pokrovitelj i poočim, a zatim ga, u sistemu tetrarhije  proglašava za jednog od cezara 293. god. Svoj odnos sa Dioklecijanom Galerije učvršćuje i brakom sa Dioklecijanovom ćerkom Valerijom. Kao cezar, Galerije je vladao pokrajinom Ilirijom (danas: Albanija, Srbija, Bosna, Hrvatska, Slovenija).

Dioklecijan se povlači 305. godine, a Galerije sebe proglašava za Avgusta. Pokušava da se nametne kao jedini car Rima i ulazi u političku borbu sa Konstantinom, koja traje sve do njegove iznenadne bolesti i smrti 311. Šestogodišnje razdoblje njegove vladavine raspadajućim carstvom (305-311), označili su poslednji službeni progoni hrišćana u Rimu.

U delu De Mortibus persecutorum (Povodom smrti progonitelja), istoričar Lactantius, Galerijev (i Konstantinov) savremenik, opisao ga je ovako: "Gori od svih loših vladara prošlih dana. U ovoj divljoj zveri živelo je urođeno varvarstvo i divljaštvo nepoznato rimskoj krvi…"

Galerije je bio privržen svojim korenima - zavičaju, zemljacima i rođacima, pre svega majci Romuli, koja je “vatreno obožavala planinska božanstva” i bila osvedočeni neprijatelj hrišćana. U njenu čast je carska palata, koju je počeo da gradi 297. godine, dobila ime Felix Romuliana (srećna Romula). Galerije tu nikada nije živeo. Planirao je da se u odgovarajućem trenutku povuče sa vlasti i tu nastani. Postoje zapisi, ali ne i arheološki dokazi, da je ovde sahranjen. Od 2007. Felix Romuliana je pod  zaštitom UNESCO-a kao deo svetske istorijske baštine.

Oceni 5