Fotogalerija

Nova godina pred beogradskim vratima

Svetlucanje disko irvasa

Novogodišnja euforija nije izostala ni ovog decembra. U skromnim i (relativno) toplim domovima kite se jelke, a njihove slike postavljaju na društvene mreže u borbi za domaćinski prestiž; kupuje se na akcijama i sniženjima; čeka se 2019. kao da je poslednja... Glavni grad okićen je već mesecima, kič i nenamerni kemp su svuda oko nas – na „trijumfalnoj kapiji“ s grbovima i svetlećom krunom, uz pripadajući izlokani deo Knez Mihailove, u tunelu koji sija u bojama zastave i neukusa, (kod osetljivih izaziva čak i glavobolju), u svakoj plavo-beloj lampici kod Vukovog spomenika koja zlokobno svetli, u svakom disko irvasu, Snešku i Deda Mrazu... I u privatnom i javnom prostoru sve svetluca, šljašti i blješti u pokušaju da se prizove radost, a oteraju zli duhovi. Za početak, dovoljno je što pirotehnike ima sve manje, a snega sve više. Novogodišnji kič podnošljiviji je u belom okolišu, o čemu svedoče i fotografije naše Marije Đoković.

Sibir u Beogradu

Sneg je bio hladan

Kažu da je neki čovek jednom išao po očišćenom trotoaru, a ipak se okliznuo i pao. Palo mu je tada na pamet, kakvog smisla ima čišćenje snega. Obustavite preduzeća za lopatanje – lepše je zavejano. Prosečan građanin Beograda se za životnog veka nagleda kojekakvih besnežnih zima, u okviru kojih saobraćaj ne funkcioniše iz nekih drugih razloga. Najavljivan, dakle, nekoliko dana unapred, i to baš u obimu kakvim nas je mučki zaskočio, sneg nas je ponovo dočekao nespremnih guma, ali spremnih objektiva, tako da u našoj galeriji možete da pogledate kako Beograd izgleda ovog 15. decembra.

Iz arhiva Željka Stojanovića: Upoznati Rijeku (6)

Da se ponovo vidimo…

Geografija kaže da se Rijeka nalazi na 186 km jugozapadno od Zagreba, na severnoj obali Riječkog zaliva, kao dela većeg Kvarnerskog zaliva Jadranskog mora, koje se kao veliki zaliv Sredozemnog mora najdublje uvuklo u evropsko kopno. Ljubav prema Rijeci opet kaže da je to grad koji neki od nas pamtimo po sledećim pojmovima: Otokar Keršovani, NK „Rijeka“, punk, Paraf, Let 3, Grad, Goran Lisica Fox,Termiti, Denis & Denis, Gradska knjižnica Rijeka, luka u kojoj trune Titov „Galeb“, Europska prestonica kulture 2020, Hrvatsko narodno kazalište, Gradsko kazalište lutaka, Art kino Croatia, omladinski list „Val“, Bojan Mušćet, Velid Đekić, Zoran Žmirić, grafit „Paraf punk“, more, kafići... Konačno, autor ove fotogalerije Željko Stojanović živeo je nekoliko godina u Rijeci i strpljivo, s ljubavlju slikao grad uveren da će svaki od kadrova nadživeti prošlost i pokazati se u svojoj punoj lepoti. Što se i desilo kad smo odlučili da foto-priču o Rijeci pretvorimo u xxz-foto-feljton od šest nastavaka sa ukupno 200 fotografija. Da se lično uverite da je malo tako lijepih gradova kao naša Rijeka: uživanje je zagarantovano!

Alnis Stakle: O teškim vodama

Bilo jednom na Krimu

Projekat „Teške vode“ autorsko je delo iza kojeg stoji fotograf Alnis Stakle, a koji se fokusira na gradove i ruralne teritorije duž obale Krima. Pre pada Sovjetskog Saveza Krim je bio jedno od najpopularnijih letovališta, u kojem su se okupljali najugledniji članovi Komunističke partije. Slika je danas, posle ruske okupacije, nešto drugačija, pa se na Krim i zaboravilo, budući da je ekonomija ovog regiona pretrpela teške posledice nakon zatvaranja velikih odmarališta. Fotogalerija ilustruje proces raspadanja čitavog jednog kraja, koji se donekle prepliće sa situacijama koje ukazuju na mogućnost novog kapitalističkog preporoda. Fotografije prizore pretvaraju u političke komentare, koji često progovaraju o sudbini pojedinca, na način koji stvara osećaj intimnosti, te učestvovanja u onome što će se tek dogoditi. Upravo zbog toga Stakle prikazuje i scene očaja i šoka, čak i smrti, a projekat obuhvata fotografije iz prethodnih 10 godina, i tako oživljava davno zaboravljena mesta koja su nekada bujala od života.

Vikend kod susjeda (2)

„Mali plac“ na Britanskom trgu

Tržnica Britanski trg popularno zvana „Mali plac“ odavno je postala poznato okupljalište ljubitelja antikvarijata, antikviteta i kolekcionara, čime je „Britanac dobio“ novo kulturno ruho. Želite li kupiti rijetke predmete za svoju kolekciju ili jedinstven dar nekoj dragoj osobi, svake subote i nedjelje već od sedam ujutru – čeka vas Sajam antikviteta, umjetnina i starina, gdje se možete odmoriti u obližnjim kafićima i slastičarnama. Naš fotoreporter Braca Stefanović proveo je nekoliko sati na „Malom placu“, fotografišući i razgovarajući sa prodavcima i kupcima – a rezultat je ova fotogalerija iz srca Zagreba...

Vikend kod susjeda (1)

Šetnja kroz Zagreb

Redakcija XXZ sa zadovoljstvom priznaje: uvek je lijepo posetiti Zagreb! Uz poznatu činjenicu da nas tamo čeka hrpa prijatelja, kolega i saradnika, postoji večita radoznalost da ponovo obiđemo centar grada, da prošetamo Gornjim gradom i Ilicom, da posetimo omiljene kafiće i restorane...Kao i obično, uživali smo. Mnogo šta od te atmosfere na svojim je fotografijama zabeležio naš Braca Stefanović koji je Zagreb prošpartao uzduž i popreko - samo da vam otkrije ili da vas podseti na draga mjesta u glavnom gradu Hrvatske...

Love Hultén: Fabrika jedinstvenih objekata

Dizajn za ljubitelje prošlosti

Sve je više onih koji se okreću retro dizajnu na različitim poljima, te trend nije zaobišao ni gejming i muzičku industriju u okviru kojih nadareni dizajneri korisnike vraćaju u samo svitanje video igara i muzičkih uređaja. Love Hultén spaja tradicionalne veštine sa modernom tehnologijom, stvarajući jedinstvene objekte u neočekivanom spoju forme i funkcionalnosti. Igrajući se sa doživljajima umetnosti i dizajna, a koji uključuju društvene, kulturološke i istorijske odnose korisnika i određenih uređaja, ovaj umetnik kida stare veze, te stvara nove konekcije koje raduju sve ljubitelje prošlosti, ali i budućnosti.

Homoerotika u umetnosti (5)

Prozor sa pogledom na triceps

Pokušaj da se razume seksualnost pojedinca ili naroda koji je postojao pre, na primer, tri hiljade godina ne prija queer teoretičarima jer oni preziru tradicionalne definicije „homoseksualnog" i „heteroseksualnog" i smatraju da seksualnost postoji u kontinuumu, u kojem, naprosto, neki ljudi preferiraju partnere suprotnog, a neki oba pola, pa koga briga šta je bilo u tamo nekoj staroj Grčkoj. Pokušaj da se razume seksualnost savremenika trebalo bi da donekle predstavlja jednostavniji proces, ali nije uvek tako, budući da je queer, te druge kategorije, upotrebljen kao eksplicitno nov društveni rod i društvena pozicija, kao nekakva politička trans/preko seksualna paradigma identiteta i pozicioniranja, koja uslovljava više različitih seksualnih identiteta, ne samo lezbejske, homoseksualne, niti isključivo samo heteroseksualne. Queer je dakle ’ono’ granično, što je između društvenog i biološkog pola, što omogućava opredeljenja ’ne - tačno’, ’ne - pravilno’, ’ne - žena ‘, ‘ne - muškarac’, i koji povezuje oba u smeru radikalne pozicije života kao i medija, umetnosti i kulture. U umetnosti su ove granice ponekad potpuno jasne, ponekad ih uopšte nema, a homoerotski momenti su često prisutni i kada umetnik nije imao nameru da napravi nešto što može da se tumači kao deo queer umetnosti.

Iz arhiva Željka Stojanovića: Upoznati Rijeku (5)

Gradske priče koje žive

Geografija kaže da se Rijeka nalazi na 186 km jugozapadno od Zagreba, na severnoj obali Riječkog zaliva, kao dela većeg Kvarnerskog zaliva Jadranskog mora, koje se kao veliki zaliv Sredozemnog mora najdublje uvuklo u evropsko kopno. Ljubav prema Rijeci opet kaže da je to grad koji neki od nas pamtimo po sledećim pojmovima: Otokar Keršovani, NK „Rijeka“, punk, Paraf, Let 3, Grad, Goran Lisica Fox,Termiti, Denis & Denis, Gradska knjižnica Rijeka, luka u kojoj trune Titov „Galeb“, Europska prestonica kulture 2020, Hrvatsko narodno kazalište, Gradsko kazalište lutaka, Art kino Croatia, omladinski list „Val“, Bojan Mušćet, Velid Đekić, Zoran Žmirić, grafit „Paraf punk“, more, kafići... Konačno, autor ove fotogalerije Željko Stojanović živeo je nekoliko godina u Rijeci i strpljivo, s ljubavlju slikao grad uveren da će svaki od kadrova nadživeti prošlost i pokazati se u svojoj punoj lepoti. Što se i desilo kad smo odlučili da foto-priču o Rijeci pretvorimo u xxz-foto-feljton od šest nastavaka. Da se lično uverite da je malo tako lijepih gradova kao naša Rijeka: uživanje je zagarantovano!

Uspomene s Dalekog istoka

Kini u pohode

Naša čitateljka Jelena Jovanović nedavno je boravila u razvijenom, urbanom delu Kine na jugoistoku ove ogromne zemlje. Svoja foto-zapažanja podelila je sa nama kroz ovu intimnu galeriju o ljudima, gradovima i detaljima sa ulica; od cveća preko hrane do železničkih stanica – tako upoznajemo Kinu koju nismo znali. Finale: hoćemo i mi na jugoistok Kine, tamo gde sve izgleda smirenije …

Tamo gde ruska istorija još živi

Otkriti Smolensk

Tatiana Zubova je naša najnovija foto-saradnica; živi i radi u Smolensku, gradu gde su podsećanja na istoriju gotovo na svakom koraku. Sem činjenice da su u Smolensku rođeni kompozitor Mihael Glinka i prvi austranaut Juri Gagarin, ovaj je grad poznat kao jedna od najstarijih naseobina u Rusiji. Nalazi se na reci Dnjepar, u evropskom delu Rusije, 370 kilometara zapadno od Moskve. Ime je dobio po smoli koja se sakupljala sa stabala četinara, kojima taj kraj obiluje, a koja se koristila za impregnaciju drveta u brodogradnji. Fotografije Tatiane Zubove otkriće vam današnji Smolensk, prepun spomenika, monumentalnih građevina i parkova…
Tlatt 01 S

Zlatibor u jesen

Planina koja voli ljude

Razvoj turizma na Zlatiboru viševekovni je proces, sastavljen od uspona i padova, tokom kojeg su priroda i ljudi, svaki na svoj način, oblikovali i za buduće generacije pravili nikad do kraja dokučenu turističku tačku. Opšta konstanta turističkog razvoja sastojala se u tome da je priroda uvek bila brža, darežljivija i dalekovidija, dok su ljudi zaostajali, sa mukom se trudeći da isprate i dosegnu domete okruženja, da njime ovladaju i učine ga dostupnim najširem krugu posetilaca. Ta trka između prirode i tamošnjih ljudi traje do današnjih dana, a cilj je moderna turistička destinacija, ali i netaknuta priroda. Zahvaljujući našoj fotografkinji Mariji Đoković vodimo vas u foto-šetnju Zlatiborom, nadajući se da će odnos između čoveka i prirode ostati u ravnoteži, i da neće prerasti u sukob u kojem bi neko mogao da izgubi.
Vikk 01 S

Retro koncert iz osamdesetih

Kako se Snežana Mišković pretvorila u Viktoriju

Severna Kanada/ Ulice Bagdada/ Putovanja bilo kud/ Da li da te pratim/ Ili da te shvatim/ Kao priču nestvarnu... Tako je osamdesetih godina pevala Snežana Mišković alias Viktorija, pevačica istoimenog sastava, tada već bivša članica vokalnog trija Aske. Mada nikad u rock vodama nije dostigla željene, zvezdane visine popularnosti, mora se priznati da je iza sebe imala vernu, glasnu publiku koja nije imala nikakvih primedbi na svoju ljubimicu: pesme su joj bile taman toliko komercijalne da se žanrovski upecaju heavy-pop potrošači (recimo „Barakuda“), uvek radio-friendly, s tekstovima koji baš nisu nagonili na razmišljanje. Kad se iz današnje muzičke horror perspektive vratimo Viktoriji – to uopšte nije bilo tako loše. Uostalom, obratite pažnju na publiku u transu: tipično, vesele, bezbrižne osamdesete!
Lutks1

Lutke u Černobilu

Detinjstvo koje je pojela nuklearna katastrofa

Prošlo je preko 32 godine od nuklearne katastrofe u Černobilu, a fotografkinja Olga Dovgopol imala je pet godina kada je sa porodicom napustila rodni Pripijat. U čast izgubljenom detinjstvu započela je projekat „Dolls“ u okviru kojeg je fotografisala lutke koje su ostale u predškolskoj ustanovi koju je pohađala sa bratom pre nego što je zauvek napustila rodni grad. Nakon nesreće često je sanjala Pripijat, pa je planirala da se jednom tamo i vrati, te je to prvi put učinila 2015. godine, da bi nakon toga još 12 puta posetila rodni grad. Tokom tih putovanja napravila je više od dve hiljade fotografija, od kojih su nastala tri odvojena projekta, a najdraži joj je „Childhood Left Behind“, budući da je ličan i vrlo emotivan dok govori o deci koja su za sobom ostavljala lutke koje su za njih bile više od igračaka.
Kovva 01 S

Stanko Karaman: Fotografije koje ispisuju historiju

Od kolevke do Hajduka

Umirovljenom fotoreporteru “Slobodne Dalmacije” Stanku Karamanu pošlo je za rukom nemoguće – uspio je pola stoljeća Dalmacije "spremiti" između korica u raskošnoj monografiji "Od kolijevke do Hajduka". Prošetao nas je objektivom i perom od loze i maslina do zimmer freia, pa ratnih i prvih poratnih godina - natrag, u rikverc, jer se od furešta (još) nije dalo živjeti. Redovno je pratio Splitski festival i ostavio nam čarobne fotografije: mlađahni Oliver s onim svojim naočalama s "debelim lentama" u vrijeme kad je otpjevao "Galeba", Mišo Kovač i Zdenko Runjić bez svojih prepoznatljivih brkova, boem Toma Bebić - duša Dalmacije… Mlađi će vidjeti kakvu je modu i frizuru furao legendarni Đorđe Peruzović, i kako je na početku karijere izgledala Severina. Nostalgičari će doći na svoje kad ugledaju barba Luku Kaliternu, Malog Napoleona - Tomislava Ivića, zabrađenog Iku Buljana, jednu od najvećih nogometnih ikona Hajduka i Hamburga svih vremena. Naravno, kao čovjeku koji se i u privatnom životu dugo bavio sportom, glavne su mu profesionalne preokupacije vezane uz "balun"; nogometni i košarkaški. Kamerom i perom stari nas lisac vodi kroz najbolje godine Hajduka. Posebno je dobro zabilježio uspjehe zlatne Ivićeve generacije; a onda i Jugoplastike, one Maljkovićeve, Tonijeve, Rađine..., koja se slavodobitno tri puta uspela na krov Europe. Predstavljanje monografije koja se klanja vječnosti Dalmacije i njezinih simbola – Hajduka, Smoje, Pjace i Rive – bit će organizirano diljem Hrvatske, a možda i u dijaspori, jer Karaman je na Facebooku okupio na tisuće vjernih poklonika koji se od prvih objavljenih "slika" na internetu upisuju na listu onih koji je žele imati na kantunalu, baš kao što su nekad u Dalmaciji pokraj uzglavlja držali Kačićevu "pismaricu". * Redakcija XXZ magazina posebno se zahvaljuje gospodinu Stanku Karamanu na ustupljenim fotografijama