Knjige

Done93

Opraštajući se od moje žene Janine

Život mu je bio dosuđen dug, bogat i dramatičan. Ovjenčan slavom, ali i težak; uvijek je išao vlastitim putovima. I tako je išao, išao, sve dok nije stigao do Nobelove nagrade (Michnik). Bio je štedro obasut darovima, ali cijena je bila visoka. Iskusio je mnoge jade i drame, osobne i opće, sve one dobro nam poznate političke i društvene ka­ tastrofe jednoga burnog stoljeća. Miloszeva voljena žena Janina, koju je držao "glavnim pitanjem u svojoj biografiji", majka njegove dvojice sinova, Antoni Oskara, starijeg, i Piotra, mlađeg, bolovala je deset godina bez nade u izlječenje, o čemu opširnije čitamo u Godini lovca. Njoj je posvetio najljepše i najpotresnije stranice, kao i onu prelijepu ispovjednu pjesmu: "Opraštajući se od moje žene Janinę" (Marina Trumić)

Suicid

Hrišćanstvo bi trebalo da preporučuje samoubistvo

Nikada nisam bio prilježan upražnjivač humora, ili što nisam uspeo da se uverim u njegovu efikasnost ili, možda što nisam imao »čulo« za humor; nikada humor nije intimno obuzimao moju misao, nije mi bio »problem« — ako cenim one ljude koji ga upotrebe, to je tek pošto se ubiju: pre njihovog samoubistva veoma sam nepoverljiv. Jacques Vache je jedan od onih kojima dugujem sve — ali se ovi dugovi ne vraćaju. Jacques Vache, humor, samoubistvo, pamfletiranje svakog pesimizma, sve to u meni obrazuje jedan pojam koji nazivam Zemlja bez Jacquesa Vachea

Fonn 01 S

O jednoj aferi

Kako se Aragon ispisao iz nadrealizma

Aragonov gest povukao je za sobom izvesna pojedinačna odobravanja, ali je izazvao i violentan protest svih francuskih nadrealista koji su, u znak solidarnosti sa Bretonom, izdali brošuru Paillasse! (Fin de «l'Affaire Aragon»), u kojoj su istakli nedoslednosti i protivurečnosti koje postoje između različitih uzastopnih stavova i iskaza Aragonovih u toku poslednje dve godine (pre polaska u Harkov, za vreme harkovskog kongresa, pri povratku i posle povratka)
Auss 12 S

Okuplja nas samo još rastanak

Zbor spašenih

Govoreći neposredno stihom, Nelly Sachs je sve neposredno rekla. Nije potrebno ništa drugo no pažljivo je pročitati. Čitajući možemo zapažati kako je to pjesništvo pjesništvo holokausta, Izraela biblijskog i novostvorenog, izgona i progona, židovske i univerzalne mistike, religiozno i ljubavno i nećemo pogriješiti ni iscrpsti to pjesništvo, nego samo otkrivati neku od razina koje se nadvisuju. Prevoditeljicu je međutim fasciniralo ono što u svemu ostaje ili svemu izmiče, a to je intenzivno nepostojanje u smislu neprebivanja, odnosno nemogućnosti prebivanja u životu i pjesništvu Nelly Sachs. Ili nešto točnije: kruženje, isprva bučno a onda sve tiše ali jednako intenzivno, oko nepostojećega, odsutnoga, skritoga, praznoga. To kruženje simbolički omeđuje grob, prazno mjesto koje je, međutim, prolaz za svjetlo. A svjetlo (svijest je u krajnjem očitovanju - prema kabali - svjetlo) čini vid mogućim (Truda Stamać)
Džoni Štulić

Poezija bunta i otpora

Branimir Johnny Štulić: Ravno do dna

Poziv na čitanje Štulićevih stihova nije samo omaž autoru, koji se pod teretom sopstvenog prezira prema otpacima raspale zemlje povukao u anonimnost već i omaž svima koji su te pesme znali napamet jer im je Džoni ulivao hrabrost da odrastu. Onima koje je Džoni naučio da govore, o ljubavi, o besu, o ulici – ili o čemu god da su želeli da govore, a nisu smeli da priznaju da ih nerazumevanje plaši. Bez njih, Džoni bi ostao nepročitan
Barbb 01 S

Dok vampiri marširaju, cvetaju ruže za posipanje tenkova

Tavni krojač

Iz Srpske knjige mrtvih/ Tavni nam Krojač mere uzima,/ za sužnje odelca od “đavolje kože”,/ šnitove sprema od bajki i mitova,/ Memoranduma, Politike, Pečata, Kurira
Kansuke 01 S

Bordel Muza

U znaku moga uda

„Među Apolinerovim prvim delima pojavila se jedna antologija erotike pod naslovom Majstori ljubavi, u desetak tomova, i pod pseudonimom sastavljača. Ta je antologija snabdevena opširnim predgovorom, koji se smatra nekom vrstom ponovnog otkrića večne teme, i temeljem modernog erotskog pokreta u poeziji... Pored danas već klasičnih Pisama za Lu, u kojima ima više erotike nego u bilo kojem erotskom romanu naših dana, zanimljiv je i njegov avanturistički roman Doživljaji mladog Don Žuana kao i njegov eroski roman Jedanaest hiljada budža.“ (Danilo Kiš)
Instapo 01 S

Pjesme iz zbirke ''Jezik''

Grad je u srcu trn

''U Čakarevićevoj poeziji nema tragova jeftinih osećanja. Nema odurne sentimentalnosti. Nema ni neumesne gorčine. Ni lažne oporosti. Postoji, ili mu se teži, „čisto stanje“. Ono koje isijava iz Maljevičevih kvadrata, belog ili crnog. Ili iz Kniferovih Meandara. Ili iz gramatičkih lavirinata Miodraga Vukovića. Ili iz Formi Nine Pops. ('Kao da smejač je beskarakterna osoba… ne poseduje telo, već da je njegova inkarnacija smeh sâm. Nema u tome samilosti…')'' (iz pogovora Žarka Radakovića knjizi "Jezik" Marjana Čakarevića, Kulturni centar Novog Sada, 2014)
Alge Vane Bor

Srpski književni glasnik, vodenica malograđanske kulture

Papirnato testo

U časopisu Danas koji je uređivao zajedno sa Krležom i Bogdanovićem, Marko Ristić se u svom tekstu iz godine 1934. ukratko polemički osvrće na Srpski književni glasnik, kao časopis koji u to vrijeme okuplja jednu eminentnu profesorsku skupinu pisaca i intelektualaca. Navodeći citate on tu dokazuje da se radi o jednom sklerotičnom časopisu koji tek utvara stav, ne mogući nijednim razlogom opravdati svoje postojanje. Srpski književni glasnik kao da je važan samo po tome što živu književnu građu pretvara u materijal za herbarijum, a intelektualna strka oko tog časopisa više podsjeća na neku kancelarijsku revnost nego na iole smislenu književnu djelatnost. Također, Ristić, u vidu polemičkog kataloga, donosi opšta mjesta jedne mrtve književnosti iz prve polovine 20. stoljeća, koja danas više-manje nije pretrajala, a koju je tada uredno promovisao taj časopis mrtvila. Donoseći vam ovaj Ristićev tekst, ne želimo samo pokazati kako su najveći esejisti i polemičari jugoslovenske književnosti pisali o časopisu koji u istorijama srpske kulture ostaje zapamćen kao najvažniji časopis prve polovine 20. vijeka, nego i podsjetiti na hiljade današnjih časopisa koji grcaju u mrtvilu i mehaničkom otaljavanju, budući veći srpski književni glasnici od originala
Ljotiti1

Mit o neprijatelju: Antisemitizam Dimitrija Ljotića (2)

„Zbor“, fašistički pokret sa religioznim dodatkom

Službeni glasnik objavio je knjigu istoričara Darka Gavrilovića “Mit o neprijatelju: Antisemitizam Dimitrija Ljotića”. To je prva knjiga o Dimitriju Ljotiću i njegovom pokretu koju je napisao istoričar. Budući da su on i njegovi sledbenici bili kolaboracionisti, doživeli su osudu i suđeno im je nakon Drugog svetskog rata. Međutim, sa raspadom SFRJ Ljotićevi sledbenici štampaju knjige izrazito antisemitskog sadržaja. Ova knjiga bi trebalo ne samo da bude podsetnik široj čitalačkoj publici na zlo fašističkih i ekstremno desničarskih ideologija već i da posluži kao vrelo dokumentovanih činjenica onima koji bi jednom mogli da se sudskim procesom suprotstave rehabilitaciji fašizma u Srbiji. Rukopis knjige nagrađen je u decembru 2017, na 61. konkursu Saveza jevrejskih opština Srbije za radove na jevrejske teme. Iz knjige Darka Gavrilovića prenosimo celo poglavlje “Politička mobilizacija antisemitizma kod srpskih političara od kraja XIX veka do kraja Drugog svetskog rata” u nekoliko poglavlja, bez fusnota
Dtte1

Ja sam onda tri dana, noći plak’o

Mladost

Ja sam onda još bio mlad,/ i bilo mi je žao/ mirisne pupoljke brati./ Ja sam onda još ozbiljno mislio/ na svakom pragu stati,/ i svugde naći veselje lako
Stalli 05 S

Roman "U prvom krugu"

Moskva je bila izvrsno opskrbljena mesom

"Solženicin još uvijek u takvu pravdu i požrtvovanost vjeruje, on je sigurno drugačiji, ali treba imati u vidu i da je njegovo iskustvo, u odnosu na Šalamova, drugačije. Glavni junak Gleb Neržin, u romanu "U prvom krugu", unosi nemir u specijalizovani zatvor, dopisuje se sa upravom, protestvuje, jer su mu oduzeli jednu knjigu. Kad njegovom sapatniku, Gerasimoviču, uprava te Šaraške, u kojoj drže zatvorenike inženjere da služe svojoj državi, kao u prvom krugu pakla, predlože da izradi mikrofone koji će se postavljati u klupe po parkovima, on će to odbiti, iako su obećali da će ga pustiti na slobodu, gdje ga čeka žena da provede s njim nekoliko mjeseci jer umire od raka. Solženicin tu nategnutu, iskonstruisanu, namještenu situaciju zaključuje Gerasimovičevom rezolutnom izjavom da mikrofone neće izraditi, jer to nije njegovo područje. I još će se neki likovi etički izjasniti pred izazovima, kao intelektualci, prije nego ih sve zguraju u jedan kombi, na kome piše Meso, i pošalju iz te Saraške, iz prvog kruga, dalje prema Gulagu, neke i prema posljednjim krugovima okovanim ledom, na Kolimi." (Iz teksta Smrt nije bila nimalo gora od života)
Aapo 12 S

Od Hollywooda, ujedinjene Europe

Više puta sam se odljubila

Odljubila sam se od tamne boje mora i vrha nervozna čempresa što bode nisko nebo. Od djeteta u sebi koje pljuje na rijeku s mosta po kojem hodaju anđeli
Aa 07 S

Kratka angažovana priča

Limbo u letnjem periodu

"Biber" je književno-aktivistička ekipa okupljena oko ideje da umetnost može inspirisati društvenu promenu. Zato je i pokrenula istoimeni konkurs za kratku, angažovanu priču na albanskom, bosanskom, crnogosrkom, hrvatskom, makedonskom i srpskom jeziku. Dosad su objavljene tri zbirke "Biber" priča, a neke od njih ćemo prenositi i na našem portalu