Kultura

Kiss 01 S

Edvard Majbridž, The Kiss

Prvi snimljeni poljubac

Edvard Majbridž, fotograf poreklom iz Britanije, poznat je prvenstveno po ranom korišćenju višestrukih foto-aparata da uhvati kretanje, te po zoopraksiskopu, uređaju za projektovanje pokretnih slika koji se koristio pre današnje celuloidne filmske trake. Za Majbridža se prvi put čulo 1867. godine, kada je objavio fotografije Josemitija i San Franciska. Ubrzo se proslavio svojim fotografijama pejzaža, koje su slavile veličanstvo i prostranstvo Divljeg zapada. Slike je objavljivao pod pseudonimom Helios. U leto 1868. godine Majbridž je dobio narudžbinu da fotografiše ekspediciju američke vojske koja se uputila na Aljasku.
Dimm 06 S

Osijek: Kad vagina postane politički problem

“Pičkin dim”, izložba koja je razbesnela olovne vojnike partije

Izložbom pod provokativnim nazivom „Pičkin dim“ na kojoj je radove izložilo čak osamdeset umjetnika iz cijele Hrvatske upućen je srednji prst jeftinom pokušaju cenzure umjetnosti i politički motiviranoj smjeni ravnateljice osječkog MLU-a zamaskiranoj pod krinku brige za moral i čudoređe
Branko Ćopić

Godišnjica smrti Branka Ćopića

Pismo Ziji Dizdareviću

Danas se navršilo 34 godine otkad se bosanskohercegovački književnik Branko Ćopić bacio u ledenu Savu s beogradskog Brankovog mosta. Tim povodom objavljujemo njegovo pismo kolegi Ziji Dizdareviću, književniku ubijenom u jasenovačkom logoru. Radi se o uvodnom tekstu iz zbirke priča „Bašta sljezove boje“, nakon „Ježeve kućice“ Ćopićevom najpoznatijem delu.
Spaljivanje knjiga

U odbranu slobode govora

Sudovi u Srbiji ukidaju književne žanrove

Ovaj slučaj zahteva široku nacionalnu i međunarodnu akciju odbrane ljudskih prava. Ne samo odbranu Petra Lukovića, već prava slobode govora uopšte. To se tiče svih nas, svih ljudi pera i umetnosti, ali i svakog čoveka. U to ime dajem svoj glas
Slobodan show

Predstava o Miloševiću: Ponavljanje autističnih stereotipa

Slobodan Show: Tužna priča srećnih ljudi

U Gračanici, srpskoj enklavi na Kosovu, održana je premijera predstave-mjuzikla “Lift: Slobodan Show”, redatelja Nenada Todorovića i dramaturga Jelene Bogavac. Iako glasno najavljivana, nije ispunila očekivanja, osim onog ostajanja u strogo zadanim granicama, a političko je u predstavi tek prepreka ugodnom životu
Stanislav Vinaver

Povodom presude Petru Lukoviću za parodiju

Uhapsite Vinavera!

Vinaveru nije bilo dovoljno što je parodirao pesme, prozu i eseje raznih pisaca, rugajući im se, nije mu dosta ni što ih je izvrgavao ruglu u oglasima, niti što ih je kasapio u tzv. maturskim pitanjima, već je udario najdirektnije na ličnost i ugled srpskih pisaca. Na kraju svojih ozloglašenih pantologija, Vinaver daje tzv. biografske podatke, pomenike, lične podatke – u kojima piše lažne biografije autora koje je prethodno ispreskakao na pasja preskakala
Vivi 01 S

Deset samoukih

Umjetnice koje pamtimo

Iako su njihovi talenti često bili zanemareni tijekom njihova života, svijet umjetnosti danas ih slavi i prepoznaje njihovu jedinstvenu umjetničku viziju. No, usprkos uključivosti i autentičnosti koju umjetnički svijet nastoji njegovati, iznenađujući broj 'autsajderskih' umjetničkih retrospektiva isključuje žene iz svojeg postava. Flavorwire donosi popis 10 samoukih umjetnica za koje morate znati.
Done2

Bez stalnog mesta boravka

Pravo da se bude lutalica

Imati kuću, porodicu, prijatelje, imanje ili javnu funkciju, imati određena sredstva za život i biti koristan točkić u socijalnoj mašineriji, sve te stvari deluju kao da su potrebne, čak i neophodne ogromnoj većini ljudi, uključujući i intelektualce, uključujući čak i one koji o sebi misle kao o potpuno oslobođenima. A ipak su te stvari samo drugačiji oblik ropstva koji nastaje od dodira sa drugima, posebno od propisanog i produženog dodira.
Kazn 02 S

Fjodor Mihajlovič Dostojevski, osuđen na smrt

Ispred streljačkog stroja

F.M. Dostojevski, proleća 1849. godine, u četiri sata ujutru uhapšen je kao pripadnik kružoka Petruševski i optužen da je čitao na sastancima grupe pismo „puno uvredljivih izraza na račun religije i države i time počinio zločin šireći štetne ideje protiv religije i raspirivao mržnju prema vladajućoj klasi“. Utamničen je u Petropavlovskoj tvrđavi u ćeliji br. 9. Čekao je smrtnu kaznu i o tome pisao.
Avamp 02 S

Predgovor priči „Vampir“ Džona Polidorija

Sišeš krv svoje sestre, brata

Sujeverje na kome se ova priča zasniva veoma je široko prihvaćeno na Istoku. Izgleda da je među Arapima uobičajeno; na Grke se, međutim, nije proširilo sve do vremena posle pojave hrišćanstva, a svoj sadašnji oblik poprimilo je tek posle rascepa na Latinsku i Grčku crkvu; tada je preovladala ideja da se katoličko telo neće raspasti ako bude sahranjeno na njihovom tlu, iz koje su proistekle mnoge divne priče, koje još imamo sačuvane, o mrtvima koji ustaju iz svojih grobova i hrane se krvlju mladih i lepih. Na zapadu se ova ideja širila, sa manjim varijacijama, preko čitave Mađarske, Poljske, Austrije, i Lorene, gde je postojalo verovanje da vampiri noću popiju izvesnu količinu krvi svojih žrtava, koje zbog toga omršave, gube snagu, i uskoro umiru od sušice, dok se ljudske krvopije ugoje – a njihove se vene, zbog prepunjenosti, toliko rašire da krv počne pomalo da im curi iz raznih telesnih otvora, pa čak i iz samih pora njihove kože.
Vamps 01 S

Kako su nastajale pripovesti o duhovima i drugim nečistim silama

Polidorijev „Vampir“ i čudovište doktora Frankenštajna

"Bajron je rekao da svako od nas mora da sastavi jednu pripovest o duhovima. Plemeniti pesnik [Bajron] je započeo priču, čiji je odlomak objavljen na kraju njegove poeme Mazeppa. Šeli se više trudio da svoje misli i osećanja unese u zračenje blistavog prizora i muziku najmelodičnije poezije na našem jeziku, nego da stvori odgovarajući zaplet. Siroti Polidori je imao užasnu ideju o dami sa glavom kostura koja je na taj način kažnjena jer je špijunirala kroz ključaonicu…"
Cash 01 S

Dok nas smrt ne rastavi

Ljubavna pisma poznatih ličnosti

Prema jednoj anketi koja je sprovedena 2016. godine, pismo Džonija Keša upućeno njegovoj ženi, Džun Karter Keš, proglašeno je za najlepše ljubavno pismo svih vremena. Pismo je napisano 1994. godine, a za njen 65. rođendan.
Bale 01 S

Avangardna igra Oskara Šlemera

Balet u tri tačke

Oskar Šlemer (1888-1943) je bio pripadnik Bauhaus pokreta između dva svetska rata kome je doprineo individualnim razvijanjem novih tendencija u plesu. Šlemer je smatrao da je za ples potrebno troje, ne dvoje kako je to uobičajeno. Otuda je njegovo najpoznatije delo Balet trijade iz 1922. godine koji je prvi put izveden u Štutgartu i jasno označava avangardne tendencije unutar evropskog baleta.
Hana 02 S

Dva svetska rata u jednoj generaciji

Budućnost nikad nije bila manje predvidiva

Dva svetska rata u jednoj generaciji, između njih neprekidni lanac lokalnih ratova i revolucija, za kojima nisu sledili mirovni ugovori za pobeđene i predah za pobednike - završila su u očekivanju trećeg svetskog rata između preostalih svetskih sila. Taj trenutak očekivanja je kao kad zavlada zatišje pošto zamre svaka nada.
Lepenski 01 t

Projekat Đerdap I

Sa geometrijom u Lepenski Vir

Lepenski Vir, po kome je cela jedna mezolitska kultura dobila ime, predstavlja izuzetno značajno i u mnogo čemu jedinstveno praistorijsko nalazište. Na ovom lokalitetu koji je intenzivno naseljavan od 6300. do 5500. godine pre nove ere, izdvojena su naselja koja pripadaju mezolitu i ranom neolitu.