Kultura

Gljive

Iz gljivarske beležnice (12)

Zašto izbegavam planinare

Ibrahim Hadžić nije samo veliki pesnik, već i posvećeni istraživač prirode, pogotovo gljiva i noćnih leptira. Objavio je sedam knjiga o gljivama (dve u koautorstvu sa prof. dr Jelenom Vukojević, šefom mikološkog kabineta Biološkog fakulteta u Beogradu). Kao što je Hadžić sam rekao u jednom intervjuu: “Ja sam zatočenik prirode. Gljive su mi posebna pasija. U njima ima nečega obavezujućeg – posvećenja do maksimuma. Sa njima se ne smemo igrati i šaliti. Prvo pitanje koje čovek postavi sebi: šta sam ja ovo ubrao ili šta sam ja ovo našao, je početak ozbiljnog interesovanja i izučavanja objekata iz prirode. Gljive izučavam skoro tri decenije”. XXZ magazin donosi delove iz gljivarske beležnice Ibrahima Hadžića u nekoliko nastavaka
Dnkis 01 S

Sećanja na Danila Kiša (2)

Pesnik života-literature sa oreolom elegičnosti

Ako je roman u klasičnom smislu tog termina legitimni naslednik epa, onda je moderni roman, a čini mi se da je po svojoj strukturi Gogoljev roman medu prvima, pre svega poema, jer je poema po definiciji epsko-lirska tvorevina. Svojom odrednicom poema Gogolj kao da je naslutio moderni roman. Kada sam u jednom tekstu Josifa Brodskog našao da su, po njemu, Kišovi romani elegije, bio sam siguran da je to prava i najkraća poetička dijagnoza. Pesnici nesumnjivo najbolje osećaju koliko poezije ima u jednom proznom delu. Koliko bi je Brodski tek našao da je Kiša mogao čitati u originalu. Poezija je po svojoj definiciji, kako je tačno isticao Andrić, ono što je neprevodivo.
Bldc 01 S

XXZ poklanja: Karte za najbrže čitaoce

Ex-Yu filmovi na Beldocsu

Tokom ovogodišnjeg izdanja Međunarodnog festivala dokumentarnog filma Beldocs, koji se održava od 8. do 15. maja u više bioskopskih dvorana, publika će imati priliku da uživa u premijernim projekcijama više od 100 filmova iz celog sveta. Pored domaćeg i takmičarskog programa, posetioci festivala imaće priliku da pogledaju muzičke, biografske, pejzažne i umetničke dokumentarce, kao i retrospektive autora Kazua Hare i Gorana Devića. Osim retrospektive hrvatskog reditelja, publika će moći da pogleda filmove drugih reditelja iz Hrvatske, kao i onih iz Crne Gore, Bosne i Hercegovine, i Slovenije
Borr 01 S

Hasija Borić, glumačka nagrada “Adem Ćejvan” za životno djelo

Čisto ljudsko lice

Na Festivalu bh. drame u Zenici ugledna pozorišna djelatnica Hasija Borić osvojila je nagradu za životno djelo koja nosi ime velikog jugoslovenskog glumca Adema Ćejvana. Van konkurencije, u pratećem programu festivala, izvela je svoju dramu Nana Fata Orlović ili Neka se čuju i vaši glasovi (tema je genocid u Srebrenici). Smijeh i suze, a onda višeminutne stojeće ovacije. Kako je nagrada dodijeljena nakon predstave, mnogi su pogrešno razumeli da je Hasija nagrađena za to djelo. I, da je za to – rekla je - bila bi ponosna. A, ovako: nagrada za životno djelo “Adem Ćevjan” ide u ruke velikoj glumici koja se po primitku ovog velikog priznanja sledećim riječima obratila prisutnima
Deveti krug 3

Sjećanje na scenaristicu i tv urednicu Zoru Dirnbach

"Deveti krug", najvažniji hrvatski film o Holokaustu

U kasnijim prevrednovanjima hrvatske kinematografije, “Deveti krug” - nažalost - nije sačuvao mjesto klasika kakvo mu se smiješilo kad je napravljen. Dijelom su tome kumovale nefilmske okolnosti. To je bio hrvatski film koji je režirao Slovenac, pa je u brakorazvodnoj diobi kao “dijete iz miješanog braka” bio pomalo - ničiji. Nadalje, prikaz ustaškog zlosilja i vizualizacija Jasenovca u Hrvatskoj nakon 1990. nisu bili najpoželjniji sadržaj, pa je film dugo bio izgnan s javne televizije
Ayuu 13 S

Praznik koji je nekada mirisao na janjetinu i ćevape

Zašto slavimo 1. maj

Prije 133 godine, u neko „primitivno“ doba, sindikati su u SAD-u tražili uvođenje standarda osmosatnog radnog vremena. Obećano im je to na 1. maj 1886. godine, a kada obećanje nije ispunjeno, počeo je generalni štrajk. Mnogi su platili glavom. Iz balkanske perspektive, sasvim nepotrebno, jer 133 godine kasnije ovdje su radnici i dalje poniženi. Jedu, da prostite, govna za male pare, za crkavicu. Traži ih se da varaju, lažu, pa i da kradu za gazdu. Nekada je ovaj praznik mirisao na janjetinu i ćevape, a danas na propalu ekonomiju. Zašto se uopće obeležava Prvi maj i dokle smo došli...
Hameršeld1

Beldocs 2019: Misteriozna smrt najvećeg državnika XX veka

Ko je ubio Daga Hameršelda

Dokumentarni film “Nerešeni slučaj Hameršeld”, o decenijama nerazjašnjenoj smrti generalnog sekretara Ujedinjenih nacija Daga Hameršelda, biće prikazan u okviru programa “Udarni termin” 12. međunarodnog festivala dokumentarnog filma Beldocs, 9. maja u 22 časa u Domu omladine Beograda, a reditelj Mads Bruger biće gost festivala
Dkis 02 S

Sećanja na Danila Kiša (1)

Prvi i najbolji student koji je spavao u parku

Preveo je nekoliko dečijih pesama francuskih pesnika i dok smo sedeli u Srpskoj kafani dao je profesoru P.M., svom školskom drugu, da ih pročita. Slušao je svoj prevod pokušavajući da uspostavi onu distancu o kojoj je uvek brinuo. Svako ptiče koje stasa stiče boju svoga glasa. Ponovio je stihove iz jednog od tih prevoda na kraju i videlo se da je bio zadovoljan svojim poslom. Ovo su samo delovi mozaika sećanja na Danila Kiša, celovita slika zahteva strpljivo traganje po sećanju i, ma kakva bila, ona je samo bleda sen jedne neponovljive ličnosti.
Gljive

Iz gljivarske beležnice (11)

Cena tartufskog patriotizma

Ibrahim Hadžić nije samo veliki pesnik, već i posvećeni istraživač prirode, pogotovo gljiva i noćnih leptira. Objavio je sedam knjiga o gljivama (dve u koautorstvu sa prof. dr Jelenom Vukojević, šefom mikološkog kabineta Biološkog fakulteta u Beogradu). Kao što je Hadžić sam rekao u jednom intervjuu: “Ja sam zatočenik prirode. Gljive su mi posebna pasija. U njima ima nečega obavezujućeg – posvećenja do maksimuma. Sa njima se ne smemo igrati i šaliti. Prvo pitanje koje čovek postavi sebi: šta sam ja ovo ubrao ili šta sam ja ovo našao, je početak ozbiljnog interesovanja i izučavanja objekata iz prirode. Gljive izučavam skoro tri decenije”. XXZ magazin donosi delove iz gljivarske beležnice Ibrahima Hadžića u nekoliko nastavaka
Bekki 02 S

Njegovo je ćutanje odjeknulo glasnije od političkih govora

Bekim Fehmiu na strani čoveka

Kada je on mogao sve to da pomiri u sebi, objedini, i jedne i druge/Zašto ne bismo mogli i mi/Da pružimo ruku/I nađemo sve ono što nas spaja a ne razdvaja/Ne samo zbog Bekima nego zbog nas samih i budućnosti koja dolazi
Sveci, Savo i srbija

Beldocs 2019.

Sveci, Savo i Srbija

Dokumentarni film “Sveci, Savo i Srbija”, u režiji Sava Tufegdžića, delo o rediteljevom intimnom i vrlo emotivnom putovanju tokom kojeg je otkrio više o svojoj veri, korenima i precima, imaće 12. maja specijalnu projekciju u Muzeju jugoslovenske kinoteke u Beogradu, u okviru 12. međunarodnog festivala dokumentarnog filma Beldocs
Njegoo1

Bog našeg nacionalizma (2)

Crveni Njegoš: Socrealista, marksista, simbol otpora Staljinu

Crnogorski istoričar Boban Batrićević objavio je kapitalnu studiju “Bog našeg nacionalizma” u izdanju Nove Pobjede i Fakulteta za crnogorski jezik i književnost. Studija se bavi recepcijom, reinterpretiranjem i upotrebom lika i dela Petra Petrovića Njegoša u političkoj propagandi i diskursu vlasti od njegove smrti 1851. do 2013. godine u rodnoj njegovoj državi Crnoj Gori. U predgovoru za ovu knjigu dr František Šistek sa Instituta za istoriju Češke akademije nauka napisao je: “Monografija Bobana Batrićevića Bog našeg nacionalizma obuhvata jedan relativno dug vremenski period, počevši od Njegoševe smrti sve do dvjestogodišnjice njegovog rođenja. Knjiga se tematski svrstava u sve bogatiju stručnu literaturu, posvećenu „posmrtnom životu“ nacionalnih junaka, problematici kolektivnog pamćenja i političkoj instrumentalizaciji istorijskih ličnosti. U centru autorove pažnje nalazi se diskurs crnogorske vlasti o Njegošu, njegovo korišćenje, kontinuitet i promjene. Fenomen vlasti autor shvata u širem smislu riječi: ne fokusira se samo na politički diskurs nego i na sferu kulture i društvenog života”. Uz dozvolu Bobana Batrićevića na našem portalu prenosimo delove iz njegove studije. U ovom nastavku prenosimo deo poglavlja “Crveni Njegoš” koje se bavi reinterpretacijom dela Petra II Petrovića u periodu nakon Drugog svetskog rata. Batrićević u zaključku svoje studije veli: “Poslije Drugoga svjetskog rata komunisti će od Njegoša, slično kao Karađorđevići u međuratnome periodu, načiniti nacionalnoga pjesnika Jugoslavije, ali na drugačijim osnovama. Komunističke vlasti istinski su se trudile da Njegošev lik i njegovo djelo u potpunosti prilagode svojim ideološkim potrebama, iako je približavanje Njegoša i komunizma izgledalo nemoguće, budući da je Petar II bio predstavnik jedne dinastije, a ne radničke klase, pravoslavni vladika, pjesnik romantizma bez izraženih stremljena ka socijalnoj misli, i prije svega arhetip oca nacije u velikodržavnim tumačenjima prethodnih vlasti. Crnogorski komunisti posebno će isticati Njegoševo crnogorstvo i jugoslovenstvo braneći njegovo nasljeđe od velikosrpskih nasrtaja”. Pa da pogledamo kako je Njegoš u interpretacijama komunista postajao socrealista, marksista i simbol otpora Sovjetskom Savezu
Rinno 02 S

Izložba u Trstu

Rino Gropuzzo: Fotomorfoze

Izložba je osmišljena po prepoznatljivim tematskim poglavljima i ciklusima koji čine Gropuzzov opus. Najznačajniji su kanonizirana ljepota u motivu ženskog akta, portreta i prikaza raščlanjena na figure snimljene u studiju, arhitekturalnom ambijentu i prirodi; narativni ciklusi; geometrizirajuća figuracija; pejzaži i organska figuracija detalja te modna fotografija
Gljive

Iz gljivarske beležnice (10)

Tartufarski pedofil

Ibrahim Hadžić nije samo veliki pesnik, već i posvećeni istraživač prirode, pogotovo gljiva i noćnih leptira. Objavio je sedam knjiga o gljivama (dve u koautorstvu sa prof. dr Jelenom Vukojević, šefom mikološkog kabineta Biološkog fakulteta u Beogradu). Kao što je Hadžić sam rekao u jednom intervjuu: “Ja sam zatočenik prirode. Gljive su mi posebna pasija. U njima ima nečega obavezujućeg – posvećenja do maksimuma. Sa njima se ne smemo igrati i šaliti. Prvo pitanje koje čovek postavi sebi: šta sam ja ovo ubrao ili šta sam ja ovo našao, je početak ozbiljnog interesovanja i izučavanja objekata iz prirode. Gljive izučavam skoro tri decenije”. XXZ magazin donosi delove iz gljivarske beležnice Ibrahima Hadžića u nekoliko nastavaka
Greetings from free forests2

Uoči 12. Međunarodnog festivala dokumentarnog filma Beldocs

Pozdrav iz slobodnih šuma

Prolazeći kroz gusto pošumljen krajolik južne Slovenije, film “Pozdrav iz slobodnih šuma” (Greetings from Free Forests) otkriva utočište ukorenjenog istorijskog sećanja. Film putuje kroz šumu u kojoj su partizani našli zaklon tokom Drugog svetskog rata i prati svedočanstva lokalnih lovaca, šumara, speleologa i drugih ljudi