Pričam ti priču
Fntm 11 S

Photo: tumblr.com

Kvir građanin na smetlištu istorije

Ako se homofobija posmatra samo kao posledica geografije, ili religije, pažnja se obraća samo na pojedinačne grane tog raskošnog drveta mržnje, a ako se posmatra samo kao problem identiteta, zanemaruje se čitava krošnja homofobičnih prestupa, pa na kraju i samo drvo. Jasno je da bi oni koji ne žele da se bave homofobijom, i koji tvrde da ih guše gej teme kojih je, kako veruju, sve više u javnosti, najradije spalili pomenuto drvo, ne razmišljajući o tome koliko bi daleko taj požar otišao. Homofobične institucije - porodica, sistem obrazovanja, religija i vlada – ohrabruju takvo ponašanje, a zbog toga što počivaju na temeljima koji podrazumevaju da se o različitostima ne govori, te da se svi članovi uklope u isto, a kako bi se lakše kontrolisali.

Većina društava rešenje ovog, te mnogih drugih problema, vidi u amneziji, budući da gubitak pamćenja donosi trenutno olakšanje. Tako se nove društvene konstrukcije podižu na pravim ili metaforičkim grobovima onih koji su se jednom borili za slobodu, pa se na njih brzo i zaboravlja. Jedna od omiljenih aktivnosti tokom ovih akcija je i brisanje raznoraznih prošlosti, između ostalog i one koja pripada članovima LGBTIQ zajednice. U Srbiji to i nije naročito teško, budući da se kvir istorija krije u starim vicevima, sa gej junakom kao predmetom podsmevanja, te urbanim legendama koje pričaju o strašnim homoseksualcima koji su ili živeli u zapećku „pristojnog“ društva, ili na različite načine terorisali pripadnike „pristojne“ većine.

O kvir istoriji se ne govori glasno i zbog toga što se ova još uvek smatra „sramotnom“, te se činjenice iz prošlosti sakrivaju tamo gde i sve drugo o čemu se radije ćuti. Tako je LGBTIQ prošlost u Srbiji i regionu uglavnom deo istorija onih porodica koje bi najradije da zaborave svoje „nedostojne“ članove, a zbog čega su krivi i sami pripadnici onoga što danas nazivamo LGBTIQ zajednicom, budući da su po principu linije manjeg otpora ostajali u ormanu, te vodili dvostruke živote. Zbog toga se kvir prošlost krije samo u detaljima i kraćim zapisima, a poput onog koji se nalazi u objavljenim memoarima „Konclogor na Savi“ Ilije Jakovljevića, advokata, pisca i člana Hrvatske seljačke stranke, koji je robijao tokom 1941. i 1942. godine u zatvorima NDH, te zapisao da se u zatvoru upoznao sa jednim homoseksualcem. On tu navodi kako je upoznao “muškarca ljubitelja muškog tela” i da su se brzo sporazumeli o obostranom “paktu o nenapadanju”. Ovo pominjanje “muškarca ljubitelja muškog tela” ne implicira direktno na činjenicu da je čovek homoseksualnih sklonosti bio na robiji zbog svoje seksualne prirode, ali ostavlja tu mogućnost otvorenom. I to je sve što ćemo saznati o homoseksualcu koji se u ovim memoarima pojavljuje kao detalj, a tako je i u okviru drugih zapisa, te usmenih predanja, u kojima se kvir građani pojavljuju kao neobičnosti, te oni koji su živeli onako kako ne priliči „pristojnom“ čoveku, što ih je odvelo u izolaciju i samoću, često smrt.

U civilizovanom svetu već postoje inicijative da LGBTIQ priče ne pripovedaju samo kvir građani, već da one postanu stvar čitavog društva, a zbog toga što odnos prema homoseksualnosti ukazuje i na odnose prema drugim društvenim momentima, te zbog toga što homofobija nikada ne dolazi sama. Upravo je zbog toga neophodno da se istorija preoblikuje, ali ne zato što prethodne verzije nisu tačne, već zbog toga što ih nema, ili se javljaju samo u detaljima.

Da bi se institucionalizovana, te bilo koja druga homofobija sasekle u korenu neophodno je da se pojedinačni homofobični ispadi ne posmatraju kao izuzeci od pravila, već upravo kao signali za to u kojem smeru se neka društvena grupa kreće. U svetu koji je obuzelo desnilo ovo je neophodno i kako bi se građani odvojili od horde koja deluje isključivo iz mržnje, a da bi se sprečilo da se ponovo poveruje u to da se spas krije u takozvanim tradicionalnim vrednostima, te gušenju svega što je drugačije.

Oceni 5