Mit o neprijatelju: Antisemitizam Dimitrija Ljotića (3)
Hitler

Photo: http://www.salafi-islam.com/

Lojalni Hitleru do kraja rata

Inače, Ljotić i njegovi saborci ostali su lojalni Hitleru sve do kraja rata. Ljotićevi „prijatelji general Kostić, pukovnik Masalović, general Radovanović“ imali su izrazito nacional-socijalističku orijentaciju. Njihova spremnost da sarađuju sa naci stičkom Nemačkom postala je uočljiva još pre nego što je rat došao do praga Jugoslavije. A i Hitler je pokazivao interesovanje za „Zbor“ tvrdeći da „u Srbiji postoji pokret koji je kukavičke i slabićke odbrambene parole demokratije zamenio borbenim pokličem hrabrog i bezobzirnog napada protivu marksizma i njegovih rođaka jevrejstva i masonerije... ovaj pokret je nastao iz iste organske osnovne ideje novog pogleda na svet, koja je izgradila i nacionalsocijalizam...“                                   

Kao što su zboraši i Ljotić bili do kraja lojalni saveznik Nemcima tako su i Nemci verovali njihovim borbenim jedinicama, Srpskom              dobrovoljačkom korpusu. O tome svedoči i dokument iz 1943. u kojem se traži da taj korpus „na osnovu naređenja Vrhovne komande Vermahta“ dođe u „područje komandanta SS i policije Jadranskog obalskog područja u svakom pogledu podčinjava Rajhsfireru – SS, prevodi se u oruža ne formacije SS i sa ovim terminom važi kao jedinica oružanih snaga SS“. Obostrano poverenje i odanost nastavljeni su i naredne dve godine. Pažljiv odnos prema Srpskom dobrovoljačkom kor pusu potvrdio je i telegram u kojem se iznosi kako nemački ministar spoljnih poslova smatra „potrebnim da se Srpski dobrovoljački korpus štiti od uništenja od strane Crvene armije i partizana. I Vrhovna komanda Vermahta je saglasna sa angažovanjem u pogodnom prostoru...“

U februaru 1945. nacisti su mogli da računaju na Ljo tićevih „8.000 dobrovoljnih pripadnika Srpskog dobrovoljačkog korpusa“, kao i na četnike „čiji se najveći broj mora oceniti tako đe sa 10.000“. Inače, još od kraja oktobra 1944. nacisti su ozbiljno računali na zajednička dejstva sa četnicima koji su tada sarađivali sa Srpskim dobrovoljačkim korpusom protiv Crvene armije. O tome svedoči i jedan izveštaj Nojbahera u kojem se tvrdi da su „četnički komandanti odlučili da se jedinice, koje su iz Srbije potisnute... prikupe i da se priključe daljim pokretima nemačkih oružanih snaga... Oni su spremni da i frontalno sa nemačkim oružanim snagama nastupaju protiv ruske armije...“ Ipak, nacisti su uvek ozbiljnije računali na svoje prve srpske saveznike, na Ljotićev Srpski dobrovoljački korpus. To potvrđuje i izveštaj SS grupenfirera i general-potpukovnika policije Globočnika koji je tražio da se Srpski dobrovoljački korpus pomogne sa „odgovarajućim brojem kamiona“ da im se obezbedi „10 tenkova“ te da im se daju sva moguća „sredstva veze... naročito radio-uređaje... i u datom slučaju dovući u Kočevje... jedno bežično odeljenje...”

Divljenje i odlučna zajednička borba koje je Ljotić pokazivao prema okupatoru za vreme rata mogli su se naslutiti još pre nego što su krvava dešavanja stigla do praga Jugoslavije. Naime, Ljotić se nije divio samo Hitleru. Njegove simpatije su dobili i Italijani, zbog fašizma. To je iskazao u članku „Našim levičarima“. U njemu je, koristeći se Isusovim usporedbama o istinskom putu koji svaki hrišćanin treba da sledi kao dobrom kvasu koji ukva si testo, istakao da je fašizam za Italijane „bio kvasac koji je njihovo testo podigao na visoki stepen vrednosti. Kao što vidimo, nacional-socijalizam je bio kvasac koji je nemačko testo podigao na sadašnju njihovu vrednost.“1 Poredeći fašizam sa demokratijom Ljotić je bio na strani fašizma. Tako je, na primer, napadajući Milana Stojadinovića, tvrdio da njegov „vladavinski sistem je zasnovan na laži“. Podržavao je napade Nikolaja Velimirovića koji je tvrdio da se za Stojadinovićevu vladavinu ne zna „kakav je ovo režim pod kojim živimo... A mi kažemo: Ako je demokratija, gde su im zakoni? Ako je fašizam, gde im je poštenje?“2 Međutim, budući da je Italija imala aspiracije prema istočnim obalama Jadrana koje su se nalazile u sastavu Jugoslavije, Ljotić nikada nije ispoljavao toliko poverenje i divljenje prema Musoliniju i Italiji kao prema Hitleru i Nemačkoj.

Kako je zboraška politička delatnost pokazala s jedne strane prijateljska osećanja prema nacistima i fašistima, tako je s dru ge razvijala mit o neprijatelju kada je reč o Jevrejima. Neprijateljskom stavu prema Jevrejima zboraši su suprotstavljali veličanje herojske prošlosti i vrline seljaka koje su se ogledale u časti, poštenju i vernosti otadžbini. Sve što je kao vrlina isticano kod seljaštva bilo je u isto vreme tumačeno na štetu Jevreja, slično kao u nacističkoj Nemačkoj.4 Zboraši su smatrali da je seljak kon zervativna brana prodoru individualističkih vrednosti Zapada, ali i kolektivističkih ideja koje su dolazile sa Istoka. Nasuprot seljačkom patrijarhalno-junačkom shvatanju života stajali su stran ci, Jevreji, koji su bili nosioci racionalne organizacije života i rada, i promoteri kapitalizma u Srbiji – kapitalizma, u koji se veliki broj ljudi razočarao usled velike ekonomske krize s kraja dvadesetih godina 20. veka.

U tom smislu možda bi najinteresantnije bilo spomenuti, među Ljotićevom povećom antijevrejskom propagandnom aktivnosti,  brošuru Drama savremenog čovečanstva iz 1938. godine. U njoj je  tvrdio da su Jevreji „reditelj“ svetske ratne drame koju su navodno pripremili da bi zavladali svetom i da se upravo oni lukavo koriste nemačkim državnim i nacionalnim interesima koji bi Nemačku trebalo da pretvore u „motor rata“. Zbog toga je u brošuri tražio da se Jevrejima u životu Jugoslavije ne sme dozvoliti da imaju bilo kakvu ulogu. U skladu s tim tvrdio je „Jevrejstvo je naj veće zlo sadašnjice. Ono je najpodmukliji i najopasniji protivnik svih hrišćanskih naroda. Jevrejstvo se zbog toga mora brzo i energično likvidirati, jer u protivnom neminovna je propast hrišćanske civilizacije i hrišćanskog sveta“.

Antisemitski istupi zboraša nisu bili usamljeni u Jugoslaviji. Naime, kada su 1940. usledile prve zakonske mere vlade Cvetković–Maček usmerene protiv Jevreja, bio je nemali broj novina koje su se nadmetale u hvalospevima vladi. Zabeleženo je da je u Vojvodini bilo podosta onih koji su se oduševili Uredbom koja brani Jevrejima da se bave kupovinom i prodajom životnih namirnica. Tako je u Somboru primećeno da „njihovom likvidacijom nastupiće nesumnjivo potpuni preokret u privrednom i trgovačkom životu Sombora, jer će sasvim nestati spekulativne i beskrupulozne politike... koju su vodili Jevreji“. Približavanjem rata granicama Jugoslavije ovakvi antisemitski napisi su postajali sve češći. Na takav razvoj događaja nije uticalo samo antisemitsko raspoloženje već i međunarodna politička situacija.

Oceni 5