Tri festivalske večeri od 22. do 24. novembra
Mokraanjac 01 S

Vasilije Mokranjac

Photo: Fondacija Vasilije Mokranjac

Prvi festival u čast Vasilija Mokranjca

Vasilije MokranjacVasilije Mokranjac (1923-1984) među najznačajnijim je srpskim kompozitorima XX veka i jedan od nekolicine znamenitih srpskih kompozitora koji su ostavili neizbrisiv trag u srpskoj umetnosti i kulturi. Formlano muzičko obrazovanje stekao je na Muzičkoj akademiji u Beogradu, gde je završio klavir u kalsi profesora Emila Hajeka (1948), te kompoziciju u klasi profesora Stanojla Rajičića (1951). Krijeru na polju muzičkog obrazovanja počeo je kao profesor u srednjim muzičkim školama „Josif Marinković” i „Mokranjac”,a od 1956. godine bi je profesor kompozicije i orkestracije na Muzičkoj akademiji u Beogradu. Između 1962. i 1965. bio je na čelu Udruženja kompozitora Srbije, a za dopisnog člana Srpske akademije nauka i umetnosti izabran je 1967, da bi pstao i njen redovni član 1976. godine.

Stvaralaštvo Vasilija Mokranjca pripada samom vrhu celokupne srpske umetničke muzike i čine ga dela klavirske, kamerne i simfonijske muzike, kao i značajan broj dela filmske i primenjene muzike. Opus ovog muzičkog velikana ne izdvaja se tek brojem napisanih dela, već pre svega – najvišim umetničkim dometima, te doslednošću dosegnutog unutrašnjeg. Tokom bogate kompozitorske karijere dodeljen mu je veliki broj prestižnih nacionalnih nagrada, među kojima su i nagrada Sterijinog pozorja za scensku muziku (za Hristićev „Orest” 1961), Oktobarska nagrada grada Beograda (1967. za II simfoniju), nagrada Jugoslovenske radiodifuzije (1968. za III simfoniju), nagrada udruženja kompozitora Srbije „Petar Konjović” (1973. za IV simfoniju) i Sedmojulska nagrada za životno delo (1976).

Festival 22. novembra otvaraju predstavnici generacija mladih domaćih umetnika koncertom Vasilije Mokranjac u izvođenju mladih pijanista - najbolji mladi neafirmisani pijanisti izabrani su na audiciji, u saradnji sa muzičkim akademijama i školama širom Srbije. U cilju promocije, popularizacije i afirmacije stvaralaštva Vasilija Mokranjca i domaće umetničke muzike, Fondacija je pod pokroviteljstvom SOKOJ-a za tri najuspešnija izvođenja klavirskih dela Vasilija Mokranjca obezbedila i novčane nagrade u ukupnom iznosu od 100.000 dinara.

Druge festivalske večeri, 23. novembra u 19h u Kulturnom centru Beograda (galerija Artget), publici će se u okviru Оkruglog stola na temu stvaralaštva Vasilija Mokranjca obratiti najeminetniji stručnjaci iz sveta umetničke muzike u Srbiji. Akademici SANU Dejan Desipć, Dimitrije Stefanović, Ivan Jevtić, Svetislav Božić, uz Nadeždu Mosusovu, Svetlanu Maksimović, Melitu Milin, Katarinu Tomašević, Ivanu Medić i Sandru Belić govoriće o velikanu srpske umetničke muzike iz različitih uglova – kompozitorskog, izvođačkog, pedagoškog, istraživačkog i ličnog.

Zatvaranje Festivala pod nazivom Vasilije Mokranjac – Gala koncert održaće se 24. novembra u 19h u Svečanoj sali skupštine grada Beograda. Na završnom koncertu Festivala nastupiće najistaknutiji interpretatori umetničke muzike iz Srbije i inostranstva – pijanisti Biljana Gorunović, Rita Kinka, Ivana Medić, Jelena Đajić-Levajac, Vedrana Subotić, Vladimir Gligorić, Ratimir Martinović, violinista i koncertmajstor Beogradske filharmonije Miroslav Pavlović i violončelistkinja Sandra Belić.

Ualz na sve programe Festivala je besplatan.

Fondacija Vasilije Mokranjac, osnovana 2016. godine, te za cilj ima prikupljanje, očuvanje i promociju muzičkog opusa i umetničke ličnosti Vasilija Mokranjca. Značajan broj relevantnih pojedinaca i institucija iz oblasti muzičke umetnosti prepoznalo je važnost ovih ciljeva, o čemu svedoči članstvo i angažman plejade najuglenijih stručnjaka i članova SANU u odboru Fondacije, kao i podrška i saradnja sa mnogobrojnim kulutrno-obrazovnim institucijama širom zemlje. Fondacija je nastala na inicijativu ćerke istaknutog kompozitora, Aleksandre Mokranjac (arhitekt i književnik) i pijaniste i univerzitetskog profesora Mr Ratimira Martinovića, dok su poduhvat pozdravile sve relevatne kulturne institucije i stručna javnost. Upravni odbor Fondacije čine najistaknutije domaće ličnosti iz sveta umetničke muzike, među kojima su akademici SANU Dejan Despić, Ivan Jevtić i Svetislav Božić, dirigent Mladen Jagušt, kompozitorke Tatjana Milošević i Aleksandra Vrebalov, violončelistkinje Sandra Belić i Ksenija Janković.

Iako je reč o najvećem srpskom i balkanskom simfonijskom i klavirskom kompozitoru, jednom od najomiljenijih kompozitora beogradske i jugoslovenske publike, njegova dela jedva da se čuju na koncertnim podijumima, što njegovu muzičku baštinu stavlja u nezgodan položaj. Upravo su zbog toga planovi Fondacije usmereni na ponovnu domaću i međunarodnu afirmaciju ostvarenja ovog muzičkog velikana, te u najkraćim crtama podrazumevaju digitalizaciju i štampanje nota klavirskog, kamernog i simfonijskog opusa, snimanje kompakt-diskova, podsticanje izvođenja kroz promociju u Srbiji i inostranstvu, kao i pokretanje Festivala i ponovno uspostavljanje nagrade sa imenom „Vasilije Mokranjac”.

 

Oceni 5