Tekstovi sa tagom: čehoslovačka

Strogo kontrolisani vozovi 2

Neuništiv duh i svežina slobode

Jirži Mencl: Humor je ozbiljan posao

Češki filmski i pozorišni reditelj, glumac i scenarista Jirži Mencl, rođen je 23. februara 1938, a preminuo 5. septembra 2020. u Pragu. Godine 1968. dobio je Oskara za najbolji film izvan engleskog govornog područja. Reč je upravo o filmu „Strogo kontrolirani vozovi“. Samo mesec dana nakon toga, ruski tenkovi su ušli u Čehoslovačku
Havel film 2

Biografski film o češkom piscu, revolucionaru i političaru

Havel: Od hedoniste jebivjetra do moralne vertikale

Film prati Havelov život od razdoblja uoči sovjetske intervencije 1968., pa do trenutka kad je objavio kandidaturu za prvog predsjednika Čehoslovačke 1989. Kad počinje radnja filma, Havel je 32-godišnji dramatičar. On i skupina mladih kazalištaraca djeluju oko teatra Divadlo Na zábradlí (Kazalište Na balustradi). Kazalište gaji teatar apsurda, a mladom će Havelu u njemu '63. biti izveden prvi tekst - "Vrtna zabava"
Palacc 01 S

Rock arheologija: Sjećanje na 1968. godinu

Kako je riječki klub Palach dobio ime

Otkako znamo za sebe, bome i za njega, navikli smo ga nazivati imenom češkog studenta. Ono se nekako podrazumijeva. Ali, kako nas su to već naučile životne lekcije, u biografijama ljudi i mjesta zapravo se baš ništa ne treba podrazumijevati. Ništa niti dolazi niti odlazi samo od sebe, uvijek je na djelu poticaj, ove ili one vrste. Gdjekad ga prepoznamo, gdjekad nam to ne pođe za rukom
Chsl 01 S

Pedeseta godišnjica Praškog proleća

Sovjetska invazija na Čehoslovačku

Demokratizacija javnog života u Čehoslovačkoj, započeta u januaru 1968. dosegla je zenit na Aprilskom plenumu, kada je usvojen Akcioni program KPČ, svојеvrsnа “Magna carta” rеfоrmskih strеmljеnjа Dubčеkоvоg rukоvоdstvа, kаkо su gа dеtеrminisаli istoričari. Novi kurs je zadobio plebiscitarnu podršku građana i zа krаtkо vrеmе doneo stepen slobode i demokratije do tada nezabeležen u bilo kojoj socijalističkoj zemlji na svetu. Hrabri i idealistički poduhvat nazvan je “Praškim prolećem” ili “socijalizmom sa ljudskim likom”. Čehoslovačka demokratizacija i reformski zamah, posebno je dobio na intenzitetu krajem juna 1968. kada je u 300.000 primeraka objavljen manifest “2000 reči” Ludvika Vaculika, koji su podržali najuticajniji čehoslovački intelektualci i kojim se radikalizovalo opšte raspoloženje građana i njihovo poistovećivanje sa započetim mirnim, demokratskim i reformskim procesima. U leto je potpuno ukinuta cenzura, a eksploziju idealizma i oduševljenja u Čehoslovačkoj bilo je nemoguće zaustaviti. Kada je postalo jasno da se Čehoslovaci neće dobrovoljno porobiti, u noći između 20. i 21. avgusta 1968. trupe SSSR, Bugarske, Mađarske, Istočne Nemačke i Poljske tenkovima su ušle na teritoriju suverene Čehoslovačke, izvršivši time njenu okupaciju.
Prag

Mraz dolazi iz Kremlja: Mogu li se Rusija i sloboda pomiriti?

Praško proleće završilo je pod gusenicama sovjetskih tenkova

Službena Rusija se nakon sloma komunizma izvinila za agresiju na Čehoslovačku. Međutim, obnova imperijalne pretenzije Rusije prema Evropi, nakon 2000. godine, izmenila je i percepciju nasilnog gušenja reformi i demokratizacije iz vremena “Praškog proleća”. Putinova državna televizija je u maju 2015. pokušala da brani neodbranjivo, predstavljajući okupaciju i ubistva nenasilnih civila u Čehoslovačkoj kao “spas” Čeha i Slovaka od NATO saveza. Poput “proleća naroda” u Revoluciji 1848/49. koje je ugušeno pod topotom ekspanzivne ruske konjice, najpoznatije “proleće” u 20. veku, završilo je pod gusenicama sovjetskih tenkova. Ne slučajno, misaoni čehoslovački političar toga vremena, Zdenjek Mlinarž je napisao: Mraz dolazi iz Kremlja