Tekstovi sa tagom: karaševo

Karaševo, nepoznata Rumunija

Pet hiljada tajanstvenih ljudi

Fotografije Marije Đoković povod su za malu priču etnologa Dalibora Mergela o uglavnom nepoznatim naseljenicima Karaševa. “Karaševci ili Krašovani zajednički je naziv za stanovništvo slovenskog porekla koje nastanjuje sela u okolini Karaševa na jugozapadu Rumunije u okrugu Karaš-Severin. Karaševci, kojih ima oko pet hiljada, pored Opštine Karaševo kojoj pored istoimenog mesta pripadaju naselja Jabalče i Nermiđ, žive i u obližnjoj Opštini Lupak i naseljima Klokotič, Lupak, Vodnik i Ravnik. Dominantna religija Karaševaca je katoličanstvo, a govore torlačkim narečjem. Pitanja porekla i govora ovog stanovništva izazivaju veliki interes istraživača iz oblasti društveno-humanističkih nauka. Karaševci se danas uglavnom deklarišu kao Hrvati, mada je njihov odnos prema etničkoj i nacionalnoj identifikaciji krajnje ambivalentan. Imajući u vidu da je prema pojedinim istorijskim podacima doseljavanje u karaševski kraj počelo još u 14. veku, pre stvaranja savremenih nacija, te da su talasi naseljenika pristizali u različitim razdobljima iz raznih krajeva, nepouzdano je i neozbiljno davati definitivni sud o njihovom etničkom poreklu. Karaševci su se ranije najviše bavili stočarstvom, i to uglavnom ovčarstvom, zatim voćarstvom i različitim vrstama zanata. Zaposlenje su neki od njih nalazili u okolnim rudnicima, a posle Drugog svetskog rata počeli su da rade i u fabrikama i železarama u obližnjoj Rešici. Devedesetih su mnogi bili na privremenom radu u Hrvatskoj, dok je danas veliki broj Karaševaca u Nemačkoj i Austriji gde zarađuju za život. Mladih je tako sve manje, brojna domaćinstva su jednočlana ili staračka, a porodice se na okupu u svom zavičaju mogu naći samo tokom godišnjih odmora, raspusta ili velikih praznika”.