Tekstovi sa tagom: marko ristić

Koude 07 S

Od listova Za Kralja i Otadžbinu

Luftsalon

Jedan mali pas i njegova treća tetka sastaše se jednog dana sa patlidžanom, pa se zajedno uputiše duž obale Save, i Save i Dunava pored letećih krava
Krkl 01 S

Stara škola književne kritike (7)

Gustav Krklec, blaga duša literarnih matineja

U doba kad se književna kritika polako pretvara u hobi, svakosedmičnu disciplinu automata, pomalo i unosnu, u jednu pristojnu i svekorektnu akrobatiku, donosimo vam serijal književnih kritika koje su pisali jugoslovenski avangardisti (poznati i kao modernisti) u prvim decenijama prošlog vijeka. Te kritike ostaju vrijedne čitanja i pažnje i danas, ne samo zato što su u međuvremenu ti kritičari postali najveći pisci na našem jeziku, nego i zato što pokazuju kako se u to vrijeme bespoštedno i vidovito pisalo i o najvećim i najpriznatijim imenima naše književnosti koja su do danas ostala gotovo nedodirljiva. Također, sljedeći serijal bi mogao barem poljuljati blesavu opoziciju pisac - kritičar, po kojoj je pisac bogomdani odabranik koji knjige piše i sastavlja a kritičar neka efemerna ličnost koja postoji da te knjige kritikuje, jer Matoš, Ujević, Krleža, Crnjanski, Ristić, Vinaver se ispostavljaju kao kritičari bolji od samih kritičara, a Milan Bogdanović, kao čisti kritik, misli o literaturi lucidnije nego svi današnji romansijeri zajedno. Pisane neobavezno i kao usput, opušteno, bez jasnog sistema vrednovanja, često u jakom polemičkom afektu i subjektivno-nepravedno, bez ikakve pretenzije ka estetičkom zakonodavstvu i zavođenju reda, kritike ovih mađioničara i književnih svaštara donose pregršt razbacanih i tek natuknutih opažanja o djelima, čiju lucidnost u raskrivanju kritikovanih djela ne mogu doseći buljuci profesora i docenata po našim katedrama koji već godinama sklapaju svoje studije koje, navodno, imaju glavu i rep. Otud nije čudno da se o tim esejima i kritikama po tim katedrama mnogo i ne zna, profesori o njima i ne govore i ne poznajući ih, a onaj koji bi bacao pred njih neka od ovih sugestivnih primječanija jednak je onome koji je onomad prosipao biserje pred svinje.
Acbra 19 S

Paranojačko-didaktična rapsodija

Oni imaju svoje drogme i ptopove, viteze i mitraljeze

Donosimo vam odlomak iz paranojačko-didaktične poeme Turpituda koja je odlukom državnog tužilaštva Kraljevine Jugoslavije iz 1938. bila zabranjena, a zatim i promptno zaplijenjena u Zagrebu čim je odštampana. U sljedećem odlomku Ristić se na humoristično-poetičan način obrušava na građanstvo ismijavajući i iscrpljujući u nadrealističkom duhu dominantne topose vladajuće klase, tako da ta igrivost nosi i jaku socijalnu oštricu, kao da su upravo društvene stege stale na put oslobođenja čovjeka. Osloboditi čovjeka bio je jedan od prvih nadrealističkih postulata, i zato Ristić u posljednjim redovima iskazuje svijetlu nadu u to ostvarenje... Nama, međutim, ostaje da još čekamo to svitanje. Koristeći se na malom prostoru čitavim arsenalom kovanica i neologizama, upodobivši ih u jedan razvedeni i dugi katalog, Ristić pokazuje da to pjesničko bajanje u paronomazijama zna biti mnogo sugestivnije i u smislu angažmana, u odnosu na stotinu zdravih i pravih društvenih stavova iskazanih plakatno i jasno, tako da cijeli svijet razumije, ma šta o tome mislila naša najnovija angažovana publicistika u stihovima koja sebe zove i poezijom.
Jugoslavija

Pismo “Politici”: Popis je završen

Nema nam opstanka van Jugoslavije

Moje drugo pitanje upućeno je ne znam kome i glasi: Po kakvoj političkoj dijalektici, po kojoj leksičkoj, terminološkoj, to jest lingvističkoj, naime semantičkoj, upravo semiološkoj logici moje izjašnjavanje za jugoslovenstvo, dakle za pripadništvo jugoslovenskoj zajednici, jugoslovenskom narodu, može i sme da bude klasirano u kategoriju, odnosno bačeno u koš neopredeljenih, kad je ono baš, po definiciji, nepobitno izraz jednog OPREDELJENJA?
Cossmo 04 S

Svedočanstvo pod zvezdama

Iz atomskog jezgra rodiće se besklasno društvo

Duga je, beskrajno duga, kolona kojom se, sporo, krivudavo, kreće čovečanstvo ka svome ostvarenju, ka svome pravom smislu. Na tome putu, na tome maršu, koji je već prošao kroz tolika iskušenja, tolike poraze i tolike pobede, a kojim je ipak tek sasvim mali deo ogromnog prostranstva saznanja osvojen, svakim korakom, uprkos svim prividnim i stvarnim zastojima i i trzajima unatrag, obogaćuje se, izgrađuje se ljudska svest. Nose je sobom ljudi, u toj neizmernoj koloni koja kroz hiljadugodišta nadire i raste, nose je sobom kao misao bez kraja uvek drukčiju i uvek istu, kao svoj lik bez konačnog lika, kao misao da čovek može i zato mora da nađe svoj smisao i svoju muziku, da ispuni i prevaziđe sebe, uprkos svemu što mu stoji na putu, da mora i može da nametne anorganskoj prirodi gospodstvo svoje svesti, svoga sna, svoje radinosti i svoga pevanja, svoje osvojene besmrtnosti, da kao smrtno biće može biti ravan bogovima. Čovek