Tekstovi sa tagom: roman

Lift

O Crvenom soliteru perspektive i propadanja

Kad radnici postanu ratnici

Rat, stradanje, smrt sa imenom i prezimenom. Menjale se vojske, preuzimale grad. „Neka su se komšijska djeca nesretno odazivala na vojne pozive, ne razumijevajući da idu ravno u klaonice – mali Bakić, Cvijetić. Puača, Panić... Prijedor je postao bezgradan, suh, isprepadan. Komšije krivog imena počele su dobijati otkaze (Karmela, Supha, Meho, Kata...) i radnici su postajali ratnici, a da to nisu ni znali“
Igor Marojević

Tuđine: Konačna fiesta

Paravojne književne snage

Književna reč je s jedne strane sve slabija a s druge, ima je sve više, književnost je na svu sreću najjeftinija umetnost, za pisanje je dovoljan jeftin laptop ili desktop. Na primer, ja sam prošle godine snimio album, a u publici je i producent kojem se nešto moralo platiti, mada mi je štagod i oprostio. Naprosto, za muziku morate imati instrumente kao što ako biste se bavili slikarstvom morate kupiti štafelaj, platno i boje, dočim jeftinoća književnosti na svu sreću uvlači u pisanje sve one dokonjake, kreativne ali i nekreativne te književna reč treba da nastavi ovako
Džojs

Džejmsu Džojsu u čast

Bloomsday, praznik romana koji je spaljivan na lomači

Zaslugu za povratak “Ulisa” među građane Dublina imaju Flann O’Brien i Patrick Kavanagh. Oni su 16. juna 1954. na obali Dublinskog zaliva, u podnožju Martellove kule gde počinje radnja “Ulisa”, prvi u Irskoj javno poskidali kape pred Joyceom i njegovim delom. Kažu da je O’Brien došao već pijan, pa je, u pokušaju da se popne na vrh, pao Kavanaghu na glavu. Posle su nastavili da piju u kočiji, a kad su stigli do prvog paba, tu su i ostali, sve dok ih uveče nisu odneli kućama. Od tada poštovaoci svake godine obilaze Martellovu kulu, napušteno vojno utvrđenje u kojem je pisac „Ulisa“ boemski živeo u mladosti, a danas Joyceov muzej. Oni hrabriji ponavljaju ritualno kupanje Bucka Mulligana u hladnoj vodi obližnjeg kupališta, a manje hrabri penju se na vrh i čitaju odlomke iz romana
Aasara 07 S

Darko Cvijetić: Schindlerov lift (Buybook, 2018)

Krik životinje moje ljudskosti

Darko Cvijetić ovom je proznom knjigom na dojmljiv i umjetnički relevantan način ispričao jednu razornu priču o nama danas i ovdje. Iako puna nemira i mraka, ona je iznimno važno suočenje koje pokazuje da je budućnost ovdje moguća
Jurica Pavičić

“Crvena voda”, najbolja knjiga neprevedene fikcijske proze

Jurica Pavičić dobitnik nagrade “Fric”

Jurica Pavičić dobio je za roman “Crvena voda” prestižnu književnu nagradu “Fric”. Nagradu dodeljuje tjednik Express za najbolju neprevedenu knjigu fikcijske proze, a ime je dobila po nadimku Miroslava Krleže
Štrpci

Aleksandar Tutuš: 671, (Bernar, Beograd, 2018)

Kako knjigom do oprosta?

Aleksandar Tutuš skromno i smireno, ali glasno, želi reći ono što mnogi u srpskom narodu misle, ali ne nalaze način kako iskazati: Štrpci nisu željeznička stanica kroz koju smo prolazili ili na kojoj smo se željeli iskrcati; neki nas nasilu uvlače u vagone bezumlja, oni koji su znali šta rade kad su legitimisali, upisivali imena putnika na vozne karte, te im naređivali da izađu iz tobože sigurnih kupea. Oni koji su to učinili, i drugi koji bi jednako postupili da su bili na mjestu tih službenih lica, i autoru romana i svima koji osjećaju sram zbog zlodjela nameću se kao stalna tiha pratnja, zato što sad gledaju kako bi zločin prebacili na naciju, na imaginarne zakletve koje nikoga ne obavezuju a njih djelomično oslobađaju
Igor Marojević

Intervju: Igor Marojević, pisac

Svuda sam se osećao kao tuđin

U romanu se ne bavim samom Crnom Gorom koliko severozapadnim delom Boke Kotorske, i izvesnom koliko realnom toliko i fiktivnom lokalnom političkom podelom. Opisani došljaci su mahom takođe iz Zaliva, ali mislim da je neuporedivo manje bitno odakle su poreklom, od toga što su dođoši, odakle god da su. „Tuđine“ svakako nisu prvenstveno crnogorsko štivo
Konji

Bojan Babić: Yahoo (Partizanska knjiga, 2018)

Simptom bezazlene sezonske bolesti

Junak Babićevog romana potvrđuje iznova onu istinu o dubini društvenog pada u kojem obitavamo na ovim prostorima. Ono što se nije desilo u našem vidnom polju, kao da se nije ni desilo. Zid šutnje i dalje stoji, niko još nije ni pomislio da ga razlupa macolom. Sam se neće srušiti, a laž postaje jedini važeći modus vivendi
Brasteff 13 S

Podsećanje: Povodom promocije romana u Beogradu

I navijači su ljudi

Svijet, i prije i poslije Nastićeve knjige, je svijet parcijalnog daltonizma. Jedine boje koje ti navijači vide su boje njihovih klubova i njihovih nacija. Tako je bilo, tako jest i dobro je da baš tako i ostane. Nastiću je to sasvim u redu. Čak mu je i romantično. A meni raznobojnoj, čini se da ti retrogradno repetitivni bure-vjesnici i nisu baš neki budućnosni buntovnici, ne nose tu oznaku kojom bi ih Nastić želio počastiti, jer ako igdje, onda baš u ovim našim jebenim balkanskim gudurama treba i budali biti jasno kamo su nas takvi doveli
Fafa 04 S

Nova srpska trilogija: Početak bune na dahije (4)

Država treba da bude slobodna, ali ne i podanici

Službeni glasnik objavio je prošle godine “Novu srpsku trilogiju” Svetislava Basare u kojoj se nalaze tri romana: “Uspon i pad Parkinsonove bolesti” (Ninova nagrada 2006. godine), “Dnevnik Marte Koen” i “Početak bune na dahije”. Ovi romani predstavljaju, svaki ponaosob, hroniku lične povesti u kontekstu istorijskog perioda preoblikovanog subjektivnim i fikcionalnim postupcima. Totalitarne ideologije, istoriografske aproksimacije, tajna istorija i njen književni podtekst... samo su neki rukavci ovih nesvakidašnjih romana. Junaci ovih knjiga nikada neće biti nacionalni heroji, arhetipski i mitski građani „nebeske Srbije“ i opomena „budućim generacijama“. Oni svedoče sebe i svoju egzistenciju u karikaturalnoj slici istorije koja se igra sa svima onima koji naivno poveruju da se sve dogodilo onako kako su to kasniji hroničari napisali. Prenosimo nekoliko poglavlja iz romana “Početak bune na dahije”
Prvi srpski ustanak

Nova srpska trilogija: Početak bune na dahije (3)

Ako se Turska povuče sa Balkana, Srbi će početi da ubijaju svoje poglavare

Službeni glasnik objavio je prošle godine “Novu srpsku trilogiju” Svetislava Basare u kojoj se nalaze tri romana: “Uspon i pad Parkinsonove bolesti” (Ninova nagrada 2006. godine), “Dnevnik Marte Koen” i “Početak bune na dahije”. Ovi romani predstavljaju, svaki ponaosob, hroniku lične povesti u kontekstu istorijskog perioda preoblikovanog subjektivnim i fikcionalnim postupcima. Totalitarne ideologije, istoriografske aproksimacije, tajna istorija i njen književni podtekst... samo su neki rukavci ovih nesvakidašnjih romana. Junaci ovih knjiga nikada neće biti nacionalni heroji, arhetipski i mitski građani „nebeske Srbije“ i opomena „budućim generacijama“. Oni svedoče sebe i svoju egzistenciju u karikaturalnoj slici istorije koja se igra sa svima onima koji naivno poveruju da se sve dogodilo onako kako su to kasniji hroničari napisali. Prenosimo nekoliko poglavlja iz romana “Početak bune na dahije”
Prvi srpski ustanak

Nova srpska trilogija: Početak bune na dahije (2)

Ustanici koriste metež za lično bogaćenje

Službeni glasnik objavio je prošle godine “Novu srpsku trilogiju” Svetislava Basare u kojoj se nalaze tri romana: “Uspon i pad Parkinsonove bolesti” (Ninova nagrada 2006. godine), “Dnevnik Marte Koen” i “Početak bune na dahije”. Ovi romani predstavljaju, svaki ponaosob, hroniku lične povesti u kontekstu istorijskog perioda preoblikovanog subjektivnim i fikcionalnim postupcima. Totalitarne ideologije, istoriografske aproksimacije, tajna istorija i njen književni podtekst... samo su neki rukavci ovih nesvakidašnjih romana. Junaci ovih knjiga nikada neće biti nacionalni heroji, arhetipski i mitski građani „nebeske Srbije“ i opomena „budućim generacijama“. Oni svedoče sebe i svoju egzistenciju u karikaturalnoj slici istorije koja se igra sa svima onima koji naivno poveruju da se sve dogodilo onako kako su to kasniji hroničari napisali. Prenosimo nekoliko poglavlja iz romana “Početak bune na dahije”
Prvi srpski ustanak

Nova srpska trilogija: Početak bune na dahije (1)

Belaj će nastati tek kada Turci odu

Službeni glasnik objavio je prošle godine “Novu srpsku trilogiju” Svetislava Basare u kojoj se nalaze tri romana: “Uspon i pad Parkinsonove bolesti” (Ninova nagrada 2006. godine), “Dnevnik Marte Koen” i “Početak bune na dahije”. Ovi romani predstavljaju, svaki ponaosob, hroniku lične povesti u kontekstu istorijskog perioda preoblikovanog subjektivnim i fikcionalnim postupcima. Totalitarne ideologije, istoriografske aproksimacije, tajna istorija i njen književni podtekst... samo su neki rukavci ovih nesvakidašnjih romana. Junaci ovih knjiga nikada neće biti nacionalni heroji, arhetipski i mitski građani „nebeske Srbije“ i opomena „budućim generacijama“. Oni svedoče sebe i svoju egzistenciju u karikaturalnoj slici istorije koja se igra sa svima onima koji naivno poveruju da se sve dogodilo onako kako su to kasniji hroničari napisali. Prenosimo nekoliko poglavlja iz romana “Početak bune na dahije”
Ausce 02 S

Iz prevodilačke radionice: Roman “Strvoder” (4)

A onda su došli nacionalni barjaci i došlo je vreme velike srpske istine

U tekstu “Rubni mozaik složene simbolike” u kojem je napravio pregled savremene književnosti vojvođanskih Mađara, Marko Čudić je zabeležio i ovo: “Zoltan Danji (Danyi Zoltán, 1972), autor koji na neki način i sam pripada „senćanskom kružoku” (mada iza njega već stoji zapažen urednički i akademski rad u Mađarskoj, na polju izrade kritičkog izdanja dela kultnog filozofa Bele Hamvaša) je, pak, levitirajući u prvoj deceniji novog milenijuma između poezije i proze (Paralele s flamingom; Glatko ogledalo jezera, kad talasi utihnu, 2010), stvorio jednu osobenu, teško prevodivu teksturu, u čijem centru se ipak nalazi osetljiva, krhka i nigde-ne-pripadajuća jedinka sa strahovitim bezdanima svojih unutrašnjih trvenja. Fina autoironija i blagi humor jesu, međutim, onaj element koji drži njegove tekstove daleko od bilo kakve primisli na patetičnost ili, daleko bilo, svakidašnju manjinsku (viktimološku) jadikovku”. Roman “Strvoder” Zoltan Danji je objavio je 2015. godine, a srpski prevod još uvek nije izašao u obliku knjige. Ljubaznošću prevodioca Marka Čudića donosimo nekoliko poglavlja iz Danjijevog romana
Džojs Dablin ilustracija

Ne nasedajte na loše pogovore i opšta mesta

"Uliks", roman-poplava

Blumsdej, sa svojim čorbama i bubrezima, ginisom i kobasicama, izgubljenim japanskim turistima, pijanim pubertetlijama i još pijanijim obožavateljkama lepe literature, idealno se uklapa u Džojsov portret Dablina. Na gradskim ulicama danas, kao i u romanu nekad, uzvišeno i trivijalno dodiruju se ramenima uz dozu uzajamnog, benevolentnog podsmeha, tako da je na kraju, kako to u pravom životu i dobrim knjigama biva, teško reći gde jedno prestaje a drugo počinje